Het enge aan Baudet is D66

Thierry Baudet wil net zoals D66 referenda en direct gekozen premier en burgemeesters. Mij is onbekend of Baudet zoals D66 ook een districtenstelsel wil.

Ik ben blij te zien dat ook anderen – Henk Witte en Mark Lievisse Adriaanse – met argumenten tonen dat wat Baudet “democratisch” noemt juist minder democratisch is. Baudets Forum voor Democratie past bij George Orwells roman 1984 waarin een woord als “democratie” juist zijn tegendeel geeft. Baudet heeft nu een lijst kandidaten verzameld, hen vast niet van de kritiek verteld, en geen van hen heeft zelfstandig Baudets onwaarheid over democratie doorgeprikt. Het is niet alleen triest maar ook eng om te zien.

Maar we zagen dit enge hiervoor reeds, namelijk bij D66.

Eerder in 2010 liet ik met wiskundige onderbouwing zien dat de voorstellen van D66 – referenda, gekozen premier en burgemeesters, districtenstelsel – juist minder democratisch zijn. Laat D66 zich opheffen. (Zie ook Joop.nl.)

Laten we het langslopen. Met de verkiezing van Trump is het ondemocratische karakter van het districtenstelsel het meest in het oog lopend.

Districtenstelsel

De claim van D66 is dat het districtenstelsel de band van kiezer en gekozene vergroot. Wellicht is dat zo, maar met Trump zien we dat de band met de meerderheid juist verloren kan raken. Je kunt districten zo indelen – dat wordt ook Gerrymandering genoemd – dat een party meer dan zijn proportionele aantal zetels krijgt. Bij twee partijen en 10 districten bijvoorbeeld zorg je dat een partij in zes districten een meerderheid heeft, terwijl je de oppositie de meerderheid laat in de resterende vier districten. Niemand heeft gezegd dat de districten even groot of “aaneengesloten” moeten zijn. Zelfs met zulke eisen blijft er nog veel ruimte voor manipulatie over. Een betere manier om de band met de kiezer te vergroten is jaarlijkse verkiezingen te houden. Dan kan het vierjaarlijkse circus vervangen worden door een jaarlijkse zakelijke evaluatie. Een partij die duurzaam opkomt voor belangen van kiezers heeft weinig van populisme te vrezen. Of het zo uitpakt kan natuurlijk alleen in de praktijk blijken. Een suggestie is om gemeenten de vrijheid te gunnen om hiermee te gaan experimenteren, zodat we politici kunnen opleiden die weten om te gaan met jaarlijkse verkiezingen.

Referenda

Referenda zijn een soort “districtenstelsel voor onderwerpen”. Je kunt onderwerpen zo indelen en verpakken dat je kunstmatige meerderheden kunt scheppen. Dictators zijn daar goed in. Alleen wanneer een onderwerp helder in voor en tegen is in te delen, en wanneer je een absolute meerderheid (51% kiezers, en niet 51% opkomst) eist, dan zou er theoretisch misschien wat voor te zeggen zijn. Maar er zijn eigenlijk altijd grijstinten, met name omdat de wereld niet uit 1 onderwerp bestaat (voor of tegen de dictator) maar er altijd meer belangen moeten worden afgewogen. Bijv. bij Brexit zagen we dat de grijstinten werden verborgen. Uit de EU, maar, met welk alternatief ? Uit de EU, maar, ook met afsplitsing van Schotland van de UK ? Bij onderwerpen is er altijd een belangenafweging, en die kan beter in het parlement worden gedaan, met ondersteuning door een deskundig ambtenarenapparaat.

Veel kiezers zijn niet bekend met verkiezingsparadoxen. Bij voorstel A is er altijd niet-A, maar niet-A kan in de praktijk weer gesplitst worden in B en C. Wanneer A en B in stemming worden gebracht, kan A winnen. Wanneer B en C in stemming komen, dan kan B winnen. Wanneer A en C in stemming komen, dan kan C winnen. Dus A is beter dan B is beter dan C is beter dan A. In feite is er dan een patstelling, waarbij kiezers niet kunnen kiezen uit A en niet-A. Toch willen aanhangers van referenda doen geloven dat zulke problemen niet bestaan. Zie mijn bespreking Pas op voor wiskunde over verkiezingen.

Direct gekozen president en burgemeester

Een directe verkiezing van een president of burgemeester is als een referendum t.a.v. personen, en dus weer als een soort districtenstelsel. Met kandidaten A, B en C kun je weer zulke paradoxen krijgen. Bij Bush, Gore en Nader, snoepte Nader stemmen van Gore af, zodat Bush werd verkozen. Het is juist veel democratischer om het parlement een coalitie van partijen te laten vormen, en het parlement over de keuze van de premier te laten stemmen. Ga uit van afspiegelingskabinetten, zodat eigenlijk ook de “oppositie” deelneemt aan het landsbestuur.

Voor gemeenten is het prettig dat er een persoon kan worden aangewezen die juist boven de partijen moet staan. In de locale politiek zijn de belangen vaak veel directer (aannemers t.a.v. onderhoud aan de woning) en de kwaliteitseisen anders (politieke scholing, rol media), zodat het prettig is om bestuursdeskundigheid en onpartijdigheid van elders in te brengen. In gemeenten kunnen burgers al kiezen op lijsttrekkers van politieke partijen die wethouder kunnen worden. Vergroot de band door jaarlijkse verkiezingen toe te staan.

Hans van Mierlo (1931-2010)

De voorstellen van D66 komen uit de koker van Hans van Mierlo in 1966. Van Mierlo (1931-2010) was jurist en journalist, geen wetenschapper die naar de wiskunde van verkiezingen keek. Oud-katholiek Van Mierlo was geïnspireerd door de USA met katholiek John F. Kennedy. Waar de USA referenda, gekozen president tot sheriffs en districtenstelsel kende, meende Hans van Mierlo dat dit ook wel in Nederland voor veel schwung zou zorgen, en dat hij daarmee het vermolmde zuilenstelsel zou kunnen opblazen.

Het enge van D66 is dat men Van Mierlo napraatte, dat er geen serieus onderzoek werd gedaan, en dat men van 1966 tot en met 2017 de kritiek gewoon negeert. Veel zuilenstelsel is er niet meer, maar D66 wil het nog steeds opblazen met genoemde perverse middelen. Ideologisch zijn er geen doelen, het is een lege huls, en men waait pragmatisch mee met waarheen de “democratische volkswil” leidt. Het dogma is heilig. Van Mierlo was een profeet en heilig. Stem D66 en wij zullen de democratie verbeteren, zelfs als het de democratie zal schaden.

Baudet niet bij D66 wegens de EU

Het enge van Baudet is D66. Thierry Baudet zou prima bij D66 passen, behalve dat men van mening verschilt over Europa. Laat ik wijzen op die andere volksmisleiding door Baudet. Baudets stelling is dat niet nationalisme maar imperialisme bron van oorlog is, en dat de EU derhalve moet devolueren naar nationalisme in de diverse landen. Op mijn vraag aan hem hoe andere landen kunnen voorkomen dat het nationalisme in een bepaald land zich ontwikkelt tot imperialisme (zoals we bij Frankrijk, Engeland en Duitsland hebben gezien), antwoordt hij niet. Het antwoord is iets als de EU, maar dat wil hij niet horen.

Anti-wetenschappelijk denken

Eerder in januari 2012 heb ik getoond hoe Baudet wetenschap aan zijn laars lapt. Dat is in 2012-2017 niet veranderd.

Ik vraag me af of dit met “juridisch denken” heeft te maken. Een jurist hoeft immers niet naar de werkelijkheid te kijken. Het gaat om wat in het wetboek staat. Wanneer Hans van Mierlo en Thierry Baudet op papier kunnen stellen dat een gekozen premier “democratisch” is, en zij wellicht geneigd zijn om dit slechts als concept-wettekst te zien, dan is het in hun perceptie een juridische tekst, en dan is het ook hun werkelijkheid, wat de werkelijkheid ook moge zijn. Dit is het anti-wetenschappelijk denken waar de empirische wetenschap sinds Francis Bacon (1561-1626) en Galileo Galilei (1564-1642) naar openheid van geest streeft. Zonder de scheidsrechter van de empirie heeft het sektarisch denken vrij spel. Trumpiaans: Heel eng.

P.S. De voorstellen van Baudet’s “Forum voor Democratie” (FvD) bevatten ook een belastingvrije voet van EUR 20.000. Wie heeft dat voorstel daar ingebracht en hoe verdedigt FvD het ? PM. Ik meende tot voor kort nog de enige in NL te zijn die de term “belastingvrije voet” hanteerde, waar de literatuur is overgegaan op de term “belastingteruggave”.Zie De ontketende kiezer (2003).

P.P.S. Eerdere kortere tekst als PDF.

P.P.P.S. Bovenstaand ook op Frontaal Naakt. Zie een verwante bespreking van augustus 2016 “Thierry Baudet weet niet wat democratie is“. Zie ook de Cursus Economie op Frontaal Naakt.

Advertenties

Over Thomas Colignatus

Thomas Cool is an econometrician and teacher in mathematics in Scheveningen, Holland. He uses the name Colignatus is science to distinguish this from his other activitities in commerce or politics. His personal website is http://thomascool.eu
Dit bericht werd geplaatst in Democratie, Monitoren van vooruitgang en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.