Wiskundig inzicht over Kinderklaas en Narren-Piet

Met de namen Kinderklaas en Narren-Piet is er een neutrale aanduiding gevonden, ook zodanig dat de liedjes gewoon kunnen worden gezongen. Niet-katholieken hoeven zich niet meer te storen aan het “sint”, waardoor een religieus probleem uit 1700 is opgelost. Er zijn Kinderklazien en Narren-Pieternel, zodat er een emancipatie-probleem uit 1900 is opgelost. Narren-Piet kan allerlei vrolijke gedaanten aannemen, zodat er een discriminatie-probleem uit 1950 is opgelost. Het is opmerkelijk hoe lang problemen zich kunnen voortslepen voordat de logische oplossing zich aandient.

Andere namen die men tegenkomt zijn Roetpiet, Regenboogpiet, en de Ridders met Zwarte Petten van Wim Daniels. Deze namen verwijzen alle weer naar het uiterlijk, terwijl dat juist het probleem was. Soms wordt zwart weer institutionaliseerd alsof er geen andere kleuren zijn. Voor het kinderfeest gaat het om de rollen die Kinderklaas en Narren-Piet vervullen. Sinds 1992 ben ik geen betere naam tegengekomen dan “Kinderklaas en Narren-Piet”.

Een mogelijke bijdrage van wiskundedocenten

Het is bijzonder om te zien hoe officiële instanties en hun juristen zichzelf in de knoop leggen en in de voet schieten. Bij Haaglanden sprak men over “(Zwarte) Piet”. Bij het College voor de Rechten van de Mens en daarna de Kinderombudsman spreekt men over “de figuur van Zwarte Piet”. In deze gevallen probeert men de valkuil van alleen “Zwarte Piet” te vermijden, en kiest een ruimere aanduiding. Echter, de aanduiding verwijst toch naar Zwarte Piet. Hoe kun je iets verwerpen zonder het te noemen ? Het noemen betekent toch ook een erkenning ? En moeten we gaan zingen “die figuur die is een baas” ?

Wiskundedocenten kunnen een bijdrage leveren door erop te wijzen dat een aanduiding als “de figuur van Zwarte Piet” per saldo toch weer naar het uiterlijk verwijst, waardoor het een contraproductieve aanduiding is. Klaarblijkelijk kunnen juristen zo’n steuntje in de rug t.a.v. de logica goed gebruiken. Mijn voorstel is de namen Kinderklaas en Narren-Piet ook als neutrale juridische aanduiding te gebruiken. Bijvoorbeeld kan een rechter heel serieus uitspreken zonder dat de zaal in lachen uitbarst: “Het uitbeelden van Narren-Piet als een Zwarte Piet brengt het risico van discriminatie met zich mee.”

Twee veelvoorkomend misverstanden

Kinderklaas en Narren-Piet stammen m.i. uit neolithische tijden, met Wodan die op zijn paard door de lucht reist, en de zon die door de (vanzelfsprekend zwarte) geesten van de nacht wordt opgegeten, en die met lawaai (op deuren bonzen, vuurwerk) verjaagd moet worden. Bij de kerstening is dit feest gesplitst in zowel kerstmis als kinderklaas. Van oorsprong is er derhalve geen verwijzing naar slavernij, hoewel velen na 1950 dit misverstand hebben aangewakkerd door Narren-Piet een meer Surinaams uiterlijk en tongval te geven. Ook is het gebruik van “Zwarte Piet” op zichzelf niet discriminerend. Echter, het gebruik bevordert het risico daarop. Een risico is heeft een kleine kans maar een serieus te nemen nadelig effect. Met gebruik van correcte namen is het probleem van discriminatie nog niet opgelost, maar wel dat sommigen een kinderfeest daarvoor misbruiken (zowel racisten als pestkoppen als anti-discriminatie activisten).

Thomas Cool / Thomas Colignatus / Acapulco Jones, econometrist (Groningen 1982), leraar wiskunde (Leiden 2008), en science fiction auteur, Scheveningen

Advertenties

Over Thomas Colignatus

Thomas Cool is an econometrician and teacher in mathematics in Scheveningen, Holland. He uses the name Colignatus is science to distinguish this from his other activitities in commerce or politics. His personal website is http://thomascool.eu
Dit bericht werd geplaatst in Rol van de wiskunde en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.